Τρία συναισθήματα που μοιάζουν με αγάπη, αλλά δεν είναι...

http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=144512
26/5/2008Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

Όταν ξεκινά κανείς μια σχέση αισθάνεται έντονα συναισθήματα, τα οποία δεν είναι πάντα απαραιτήτως αγάπη. Ωστόσο, το ερωτευμένο άτομο συχνά δεν αναγνωρίζει ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο, και μπερδεύει αυτά τα συναισθήματα με την αληθινή αγάπη. Το αποτέλεσμα είναι ότι καταλήγει να βρίσκεται μπερδεμένο, απογοητευμένο, ή ακόμα και προδομένο από τον/τη σύντροφό του, γιατί έγινε παρεξήγηση και ο άλλος δεν εννοούσε αυτά που ο ερωτευμένος πίστεψε ότι άκουσε.

1. Πόθος/Ερωτική Έλξη

Αυτό το έντονο συναίσθημα που τόσοι άνθρωποι έχουν νιώσει και σε τόσες πολλές περιπτώσεις το έχουν μπερδέψει με την αγάπη. Πρόκειται περισσότερο για έντονη «χημεία», οι φερομόνες (χημικά στοιχεία που έχει κάθε άνθρωπος) του ενός ατόμου που ταιριάζουν όπως το κλειδί στην κλειδαριά με τις φερομόνες ενός άλλου ατόμου και δημιουργούν τη σπίθα του σωματικού πάθους. Αυτό το συναίσθημα της έντονης ερωτικής έλξης συχνά το αποκαλούμε «έρωτας με την πρώτη ματιά» ή «κεραυνοβόλος έρωτας», αφού πράγματι η ένταση του συναισθήματος είναι τέτοια, που συγκλονίζει αυτόν που το αισθάνεται.

Τρεις λόγοι που μπερδεύει κανείς τον πόθο με την αγάπη

Όταν κάποιος αισθάνεται πόθο για κάποιο άλλο άτομο, συνήθως μπερδεύει αυτό το συναίσθημα με την αγάπη για τρεις λόγους:- η έλξη είναι ακαριαία και εντονότατη, επομένως μοιάζει να είναι «μοιραίο γεγονός».- Κατά δεύτερο λόγο, το ότι πρόκειται για δύο αγνώστους σημαίνει ότι κανείς μπορεί να φανταστεί ό,τι επιθυμεί για το άλλο άτομο (άρα δε βασίζεται στην πραγματικότητα του ποιος είναι ο άλλος, αλλά στο τι θα ήθελε να είναι ο άλλος) και, βέβαια, οι φαντασιώσεις είναι πάντα τέλειες!- Τέλος, ο ερωτοχτυπημένος δεν έχει αντικρίσει το ποιος στ' αλήθεια είναι ο σύντροφός του, γιατί είναι παγιδευμένος στη δίνη της σεξουαλικής έντασης και του πάθους, οπότε βλέπει αυτό που θέλει να δει. Αν ο έρωτας είναι τυφλός, τότε το πάθος από μόνο του βγάζει τα μάτια αυτού που το αισθάνεται και δεν αφήνει χώρο για λογικές σκέψεις.

Είναι φυσιολογικό;

Είναι λοιπόν φυσιολογικό να αισθάνεται κανείς πόθο και έντονη ερωτική έλξη; Η απάντηση είναι: βεβαιότατα! Όμως, θα πρέπει κανείς να γνωρίζει τη διαφορά ανάμεσα στον πόθο και την αγάπη, ώστε να μην τα μπερδέψει.Τον πρώτο καιρό μιας σχέσης είναι φυσιολογικό να αισθάνεται κανείς έντονο ερωτικό πόθο και να μην μπορεί να «ξεκολλήσει» από τον άλλον, όμως, καθώς η γνωριμία προχωράει και βλέπει κανείς τον χαρακτήρα και τα ελαττώματα του άλλου, αποφασίζει αν πρόκειται για αγάπη ή για πάθος.Συχνά, όταν κανείς «δει» το αντικείμενο του πόθου του στο φως της ημέρας, συνειδητοποιεί ότι δεν του αρέσει όσο νόμιζε ή φανταζόταν, με αποτέλεσμα η σχέση να πάρει τέλος. Η αγάπη δεν είναι ταυτόσημε με την σκέτη σωματική έλξη (παρόλο που η ερωτική έλξη είναι σημαντικό στοιχείο της), αλλά χρειάζεται και άλλα συστατικά, και, κυρίως χρόνο και υπομονή για να καλλιεργηθεί.Και βέβαια, πολλές φορές το ξεκίνημα της αγάπης και μιας βαθιάς, ουσιαστικής σχέσης ξεκινάει από έντονο σεξουαλικό πάθος (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το σεξουαλικό πάθος από μόνο του οδηγεί κάθε φορά στην αγάπη).

2. Έμμονη Ιδέα

Όταν το άλλο άτομο γίνει έμμονη ιδέα στον ερωτευμένο, συνήθως αυτός το εκλογικεύει λέγοντας «αφού δεν μπορώ να σκεφτώ κανέναν άλλον, άρα είμαι ερωτευμένος/η με και αγαπάω αυτό το άτομο». Η εμμονή είναι παρόμοια με το πάθος, αλλά είναι ακόμα πιο παραπλανητική και καταστροφική. Ενώ ο πόθος είναι περαστικός και ξεθωριάζει όταν οι ερωτευμένοι γνωριστούν καλύτερα και διαπιστώσουν τις διαφορές τους, η έμμονη ιδέα παραμένει, ακόμα και όταν ο ερωτευμένος δει τα ελαττώματα του άλλου. Και ενώ το σεξουαλικό πάθος μπορεί να οδηγήσει σε μια ουσιαστική ερωτική σχέση, η εμμονή σκοτώνει την αγάπη.

Η εμμονή σκοτώνει την αγάπη

Όσο περισσότερο χρόνο και προσπάθεια επενδύσει κανείς σε μια άρρωστη εμμονή για ένα πρόσωπο ή μια σχέση, τόσο πιο σίγουρο είναι ότι τα πράγματα θα πάνε από το κακό στο χειρότερο. Οι άνθρωποι που είναι σε κατάσταση έμμονης ιδέας με κάποιον άλλον, λόγω του ότι σκέφτονται μόνο σχετικά με τον άλλο και τη σχέση τους, συχνά χάνουν την επαφή με τον ίδιο τους τον εαυτό. Αυτή η απώλεια του εαυτού και της ατομικότητας δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο συμπεριφοράς όπου το άτομο με την εμμονή γίνεται όλο και πιο εξαρτημένο από το αντικείμενο του έρωτά του και από τη σχέση.


Έρωτας χωρίς ανταπόκριση

Ακόμα και η αγάπη χωρίς ανταπόκριση (όπου ο ένας είναι μόνος ερωτευμένος και του έχει γίνει έμμονη ιδέα ο άλλος, ο οποίος δεν είναι ερωτευμένος) μπορεί να γίνει έμμονη ιδέα με καταστροφικές ψυχολογικές συνέπειες.Όταν το ένα άτομο είναι ερωτευμένο φουλ και το άλλο δεν είναι, όταν πιστεύει ότι έχει μια σχέση και το άλλο άτομο δεν το πιστεύει, όταν το ένα άτομο είναι αφοσιωμένο και το άλλο δεν το έχει πάρει στα σοβαρά, τότε υπάρχει η βάση για να δημιουργηθεί εμμονή.

Τα σημάδια της εμμονής

Αν όλος ο χρόνος και κόπος σας πηγαίνει σε ένα άτομο (που δεν ανταποκρίνεται)

Αν διαρκώς προσπαθείτε να ευχαριστήσετε τον/τη σύντροφό σας

Αν η σχέση σας δεν έχει αμοιβαιότητα (από άποψη σεβασμού, βαθμό αφοσίωσης) και διαρκώς κάνετε συμβιβασμούς και υποχωρήσεις,τότε, πιθανότατα η σχέση σας βασίζεται σε έμμονα συναισθήματα και όχι σε αληθινή αγάπη.

3. Ριμπάουντ (Rebound)

Όπως ο γνωστός όρος στο μπάσκετ, έτσι και στις σχέσεις: όταν μια σχέση ξεκινά ξαφνικά, πριν καλά-καλά τελειώσει η προηγούμενη. Αυτές οι σχέσεις σπάνια βασίζονται στην αγάπη και αποτελούν έναν τρόπο για να τονώσει το άτομο -του οποίου τελείωσε η σχέση- την αυτοπεποίθησή του και να νιώσει όμορφα και συντροφικά. Πολλές φορές το συναίσθημα μοιάζει με αγάπη, γιατί οι άνθρωποι που τελειώνουν μια σχέση θέλουν να ξαναγαπήσουν, όμως όταν αυτό γίνεται πολύ σύντομα, δεν προλαβαίνει να τελειώσει μέσα του η συναισθηματική αναταραχή της προηγούμενης σχέσης για να επενδύσουν στην επόμενη.Το άτομο που βγαίνει από την προηγούμενη σχέση και αμέσως κάνει μια νέα, έχει συνηθίσει να είναι ερωτευμένο, θέλει να έχει μια σχέση και, χωρίς πολλή σκέψη, επιλέγει κάποιο νέο πρόσωπο για να είναι μαζί του, πείθοντας τον εαυτό του ότι έχει ερωτευτεί ξανά. Συχνά το άτομο αυτό επιθυμεί και αναπολεί ακόμα την προηγούμενή του σχέση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θέλει πίσω τον παλιό του σύντροφο, απλώς θέλει μια σχέση. Σε μια τέτοια ριμπάουντ φάση, το άτομο θέλει απλώς κάποιον, οποιονδήποτε σύντροφο και δεν είναι έτοιμο να επενδύσει πραγματικά σε μια νέα σχέση. Έτσι, πρόκειται για σχέση-ψυχολογικό τραυμαπλάστ, αφού οι παλιές πληγές δεν έχουν ακόμα επουλωθεί.

Σημάδια της ριμπάουντ σχέσης

Όταν η παλιά σχέση με κάποιον τρόπο μπερδεύεται με τη νέα

Το άτομο φέρνει τα προβλήματα της προηγούμενης στη νέα σχέση

Υπάρχουν εκκρεμότητες από την προηγούμενη σχέση

Ο/η σύντροφος από την προηγούμενη σχέση επανεμφανίζεται (είτε ως φυσικό πρόσωπο είτε ως παράδειγμα)

Είναι λοιπόν σημαντικό να μπορεί κανείς να αξιολογήσει αν τα συναισθήματά του εμπίπτουν σε μία από τις τρεις κατηγορίες της (1) έντονης ερωτικής έλξης, (2) της εμμονής, ή (3) της ριμπάουντ σχέσης, ώστε να ξέρει που βρίσκεται, τι ζητάει, και -κυρίως- τι μπορεί να πάρει από τη σχέση του.

Τα Φίλτρα της Επικοινωνίας

Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια email:varvogli@otenet.gr Blogspot: http://www.greekpsychologypages.blogspot.com/

Τι είναι το φίλτρο της επικοινωνίας;

Τα διαφορετικά μοτίβα της επικοινωνίας τα μαθαίνουμε νωρίς στη ζωή: χρησιμοποιούμε τον πληθυντικό όταν απευθυνόμαστε σε αγνώστους ή άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, αλλά τον ενικό στους οικείους μας, ξέρουμε πότε κάποιος λέει «όχι» αλλά εννοεί «ναι» και ποια είναι τα «κουμπιά» για να πετύχουμε αυτό που θέλουμε ζητώντας το με τον αντίστοιχο τρόπο από διαφορετικά άτομα του περιβάλλοντός μας.
Τα μοτίβα της επικοινωνίας διαμορφώνονται βάσει της ανατροφής μας, της κουλτούρας στην οποία μεγαλώνουμε, της γλώσσας που μιλάμε και πλήθους άλλων παραγόντων και εμπειριών.
Εξαιτίας όλων των παραπάνω, αποκτούμε ορισμένες αυτόματες ή «προγραμματισμένες» αντιδράσεις στην επικοινωνία, χωρίς απαραιτήτως να αξιολογούμε και να αναλύουμε αν η αντίδρασή μας ήταν δίκαιη και σωστή για τη συγκεκριμένη κατάσταση. Αυτό είναι το «φίλτρο» της επικοινωνίας.
Χρησιμοποιούμε ένα φίλτρο στην επικοινωνία όταν κάτι που μας λέει κάποιος περνάει από ένα προ-επιλεγμένο φίλτρο που έχουμε στο νου μας και το μήνυμα έρχεται αλλοιωμένο λόγω αυτού του φίλτρου, και δεν το λαμβάνουμε όπως ακριβώς το διατύπωσε ο συνομιλητής μας. Όταν όμως συμβαίνει κάτι τέτοιο, πολλά προβλήματα μπορούν να ακολουθήσουν.

Οι συνέπειες του φιλτραρίσματος

Όταν λοιπόν κανείς χρησιμοποιεί ένα φίλτρο στην επικοινωνία του, το συνηθέστερο είναι ότι δεν καταλαβαίνει τι ακριβώς του λέει ο άλλος, γιατί λόγω του φίλτρου η πληροφορία έρχεται στα αυτιά του ήδη με μια πρώτη, ασυνείδητη μορφή επεξεργασίας, αφού το άτομο διαστρεβλώνει τα συμφραζόμενα ή τα ερμηνεύει όπως νομίζει και όχι όπως είναι. Επομένως, το άτομο στη συνέχεια προσπαθεί να απαντήσει σε αυτό που άκουσε ή αντιλήφθηκε και όχι σε αυτό που πραγματικά του είπαν.
Πολλά από τα φίλτρα της επικοινωνίας προκύπτουν από φόβους και ανασφάλειες όπως «αν ο/η σύντροφός μου κάνει το Χ, τότε αυτό σημαίνει ότι δεν με αγαπάει», «αν ο/η προϊστάμενός μου μου ασκήσει κριτική, τότε αυτό σημαίνει ότι είμαι ανίκανος και θα χάσω τη δουλειά μου».

Ένα αληθινό, συνηθισμένο παράδειγμα

Για να γίνει πιο κατανοητό πώς τα φίλτρα της επικοινωνίας μπλοκάρουν και δημιουργούν προβλήματα, μπορούμε να εξετάσουμε ένα παράδειγμα, το οποίο πολύ συχνά μου αναφέρουν τόσο άνδρες όσο και γυναίκες.
Ας πούμε ότι σε μια παλαιότερη σχέση (είτε ερωτική είτε με τους γονείς) το ένα άτομο συχνά αφήνει το άλλο για να ακολουθήσει τα προσωπικά του ενδιαφέροντα. Αυτό δημιουργεί άγχος στο άτομο που μένει πίσω αλλά και ένταση στη σχέση, γιατί ο ένας σύντροφος αρχίζει να αισθάνεται μοναξιά, μειονεξία και έλλειψη σιγουριάς. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε στεναχώρια και καυγάδες και η σχέση τελειώνει (αν είναι ερωτική) ή μένει με «ανοιχτούς λογαριασμούς» (αν είναι γονεϊκή).
Ας δούμε τώρα τι γίνεται στη συνέχεια στη ζωή αυτού του ανθρώπου: ο/η σύντροφός του επιθυμεί να βγει ένα βράδυ με τους φίλους του. Το πρώτο πράγμα που θα κάνει το άτομο που πρόκειται να μείνει μόνο είναι μια σύγκριση της τωρινής κατάστασης με την προηγούμενη εμπειρία του. Πριν καλά-καλά το καταλάβει αμφιβάλλει για τον εαυτό του και νιώθει ότι δεν τον επιθυμούν και δεν τον αγαπάνε. Έτσι, αντί να αντιληφθεί αυτό που λέει ο σύντροφος «βγαίνω έξω με την παρέα μου», μέσω των φίλτρων της επικοινωνίας από προηγούμενες σχέσεις και αρνητικές εμπειρίες το άτομο ακούει και ερμηνεύει αυτόματα «βγαίνω έξω γιατί δε μου αρέσεις αρκετά, βρίσκω την παρουσία σου βαρετή και με ενδιαφέρει κάτι άλλο εκτός από εσένα».
Ο σύντροφος που ετοιμάζεται να βγει δεν έχει ιδέα τι συμβαίνει σε αυτόν που πρόκειται να μείνει μέσα και δεν αντιλαμβάνεται πώς αυτή η απλή ανάγκη του πυροδότησε τόσο έντονα συναισθήματα στον άλλον, οπότε δεν θα ξέρει και πώς να αντιδράσει σωστά. Έτσι, πιθανότατα δε θα ξέρει ότι ο άλλος είναι στα αλήθεια στεναχωρημένος και θυμωμένος μαζί του, επειδή ο άλλος εστιάζει το πρόβλημα στο ότι πρόκειται να βγει έξω και όχι στις προσωπικές του ανασφάλειες. Το άτομο αυτό θα δει ότι η επιθυμία του να βγει έξω με παρέα ξαφνικά έγινε ένα τεράστιο πρόβλημα στη σχέση του, χωρίς να έχει δώσει λαβές και αυτό βέβαια θα του δημιουργήσει εκνευρισμό, στεναχώρια ή ακόμα και θυμό.

Βάζοντας φρένο στον φαύλο κύκλο

Για να σταματήσει κανείς αυτόν τον φαύλο κύκλο, χρειάζεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά στην κατάσταση. Ιδανικά, θα έπρεπε να αλλάξει κανείς τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, αλλά αυτό μπορεί να χρειάζεται περισσότερη και πιο μακροχρόνια δουλειά με την καθοδήγηση ενός ειδικού. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, ωστόσο μπορεί κανείς να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μιλάει για το πώς αισθάνεται ή να αλλάξει το πώς αντιλαμβάνεται και αξιολογεί την κατάσταση.
Στο συγκεκριμένο παράδειγμα θα ήταν πιο εποικοδομητικό να μιλήσει το άτομο που στεναχωριέται για το φίλτρο της ανασφάλειας το οποίο αρχίζει και λειτουργεί σε τέτοιες περιπτώσεις και για τα συναισθήματα απόρριψης και μοναξιάς που του γεννιούνται. Αλλά εξίσου σημαντικό είναι να καταλάβει το άτομο που υποφέρει από αυτή την κατάσταση ότι όταν ο/η σύντροφός του θέλει να βγει με άλλη παρέα αυτό δε σημαίνει έλλειψη αγάπης, απόρριψη ή αδιαφορία. Το να επιθυμεί κανείς και κοινωνική ζωή πέρα από αυτή του ζευγαριού ούτε κακό είναι ούτε σημαίνει ότι δε θέλει την κοινή ζωή. Οι δυο επιθυμίες μπορεί κάλλιστα να συνυπάρχουν.

Ο σύμμαχος στη σχέση

Η δύναμη του να αλλάξει κανείς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται μια κατάσταση είναι ένας από τους καλύτερους συμμάχους σε μια σχέση. Πολλές φορές οι καταστάσεις αλλάζουν εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο τις αξιολογούμε και τις αντιμετωπίζουμε. Έτσι, είναι προτιμότερο να σβήσουμε τον διακόπτη που ενεργοποιεί αρνητικά επικοινωνιακά φίλτρα και να προσπαθήσουμε να δούμε τον/τη σύντροφό μας, τους γονείς, τους φίλους ή διάφορες καταστάσεις όπως είναι πραγματικά και όχι όπως φοβόμαστε ότι είναι.

Το σπουργίτι............

Αν δεν σου αρέσει ο πατέρας σου κανε κλικ στο παρακάτω, και κατόπιν ξανασκέψου.....

http://www.youtube.com/watch?v=mNK6h1dfy2o